Archive

Posts Tagged ‘Έθνος – κράτος’

Στοχασμοί για τη χάραξη εθνικής στρατηγικής

Δεκέμβριος 28th, 2013 Comments off

 

Εισαγωγή στην μέθοδο ανάλυσης.

Ο φιλόσοφος Αριστοτέλης είχε διατυπώσει την μέθοδο έρευνας που εφάρμοζε ο ίδιος και που συνιστούσε και στους άλλους επιστήμονες ή όσους είχαν την επιθυμία να ασχολούνται επιστημονικά με τα θέματα της αντικειμενικότητας: «Ορθώς απορείν». Δηλαδή από μεθοδολογικής πλευράς πρέπει να αμφιβάλεις για τα πάντα, έως το ανυπόθετον, και να εφαρμόζεις την ανεξάρτητη κριτική σου σκέψη, αλλά και το ελεύθερο φρόνημά σου, να είσαι «απελεύθερος», για να αναλύεις την αντικειμενική αυτή πραγματικότητα.

Έκτοτε πολλοί μαρξιστές και μη αναγνώρισαν, ίσως μετά από πολλά εγκληματικά λάθη που έκαναν, την απλή αυτή μεθοδολογική αλήθεια. Ενώ πριν είχαν μια δογματική και ολοκληρωτική άποψη για πρόσωπα και πράγματα, ανακάλυψαν στο τέλος της ζωής τους συνήθως ότι όλη τους η ζωή και δράση ήταν ένα εγκληματικό λάθος. Σχετικά με τους αριστερούς αυτό αφορά κυρίως όσους εντάχθηκαν στον ολοκληρωτισμό του σταλινισμού. Υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγματα από δηλώσεις «μετανοίας» ηγετικών διανοουμένων και στελεχών της Αριστεράς.

Ένα δεύτερο και σημαντικό χαρακτηριστικό εκτός από το «ορθώς απορείν» είναι και το πρόβλημα της κριτικής και αυτοκριτικής. Συνήθως οι αστοί και μικροαστοί αποφεύγουν, όπως ο διάβολος το λιβάνι, την κριτική και αυτοκριτική και την απωθούν στο υποσυνείδητό τους, αλλά κατά τον ίδιο τρόπο αποφεύγουν την κριτική και αυτοκριτική, όσοι είναι γαλουχημένοι και διακατέχονται και από τον σταλινισμό. Επειδή έχω την πεποίθηση ότι στην Ελλάδα το φαινόμενο αυτό είναι κυρίαρχο, ακόμη και σήμερα, καλυμμένο (καμουφλαρισμένο), γι’ αυτό θεωρώ ότι ο διάλογος και αντίλογος που διεξάγεται συνήθως είναι προσχηματικός και υποκριτικός. Με μια λέξη: Οι πραγματικοί και γνήσιοι δημοκράτες είναι μετρημένοι στα δάκτυλα του ενός χεριού. Κι αυτό χωρίς καμιά υπερβολή.

Τέλος για να έχεις ανεξάρτητη κριτική σκέψη πρέπει να έχεις αυτό που είπε ο εθνικός μας ποιητής Κάλβος: «Θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία», δηλαδή να έχεις «αποθέματα ψυχής».[1] Ένας δειλός (ή ένας θρασύδειλος) για παράδειγμα και ψεύτης μπορεί να γίνει και υποκριτής και όλα τα κακά της μοίρας του. Είναι δηλαδή επιπρόσθετα και θέμα ψυχοσύνθεσης και χαρακτήρα. Γι’ αυτό είχε πει ο μεγάλος δάσκαλος του εκπαιδευτικού δημοτικισμού Αλέξανδρος Δελμούζος ότι «για να κρίνεις πρόσωπα και έργα δεν χρειάζεται μονάχα μυαλό παρά και χαρακτήρας». Την αλήθεια αυτής της φράσης του Δελμούζου έρχεται να συμπληρώσει και ο Φρειδερίκος Νίτσε, που είπε ότι «πολλοί άνθρωποι δεν θέλουν να ακούσουν την αλήθεια, γιατί δεν θέλουν να καταστρέψουν τις ψευδαισθήσεις τους».

Κατωτέρω, επειδή θεωρώ ότι η κριτική, με την οποία θα ασχοληθώ, έτσι όπως την προσδιόρισα πιο πάνω, έχει θετικό πρόσημο πάντοτε, προβαίνω στην κατάθεση των κατωτέρω σκέψεων, με την πρόθεση, ει δυνατόν, να συμβάλω σε έναν εποικοδομητικό και δημιουργικό διάλογο και αντίλογο. Να φανταστεί κανείς ότι ακόμη και η κακοπροαίρετη κριτική, για κάποιον που μπορεί να την αξιοποιήσει, έχει θετικό πρόσημο.

Δεν θεωρώ ότι αυτά που παραθέτω είναι πανάκεια. Και για να προλάβω τους κακοπροαίρετους με την καλή πρόθεση λέω αυτό που είχε πει κάποτε ο Παναγιώτης Κονδύλης, τον οποίο εκτιμώ για τη ανεξάρτητη και συγκροτημένη του σκέψη: «Απορώ, αν συμφωνεί κανείς μαζί μου». Φυσικά ήθελε να δηλώσει ότι δεν θεωρεί τον εαυτό του αυθεντία, στην οποία έπρεπε να υποταχθούν ασυζητητί οι άλλοι.

Read more…

Έθνος – κράτος και ταξική πάλη 2

Ιούλιος 6th, 2013 Comments off

Υπάρχει αριστερή «πατριωτική» οπτική που διαφοροποιείται από την εθνικιστική ιδεολογία;[1]

Για όποιον είναι εξοικειωμένος με τα μυστικά της γλώσσας δεν χρειάζεται πολύ προσπάθεια για να καταλάβει ότι η λέξη πατριωτική μπήκε σκοπίμως σε εισαγωγικά από τον αρθογράφο, γιατί ο ίδιος εκ προοιμίου αρνείται ότι υπάρχει η έννοια πατρίδα και πατριωτισμός. Ο πατριωτισμός, κατά την άποψή του, ταυτίζεται απόλυτα με την έννοια του εθνικισμού.[2] Δηλαδή πατριωτισμός = εθνικισμός. Γι’ αυτό και ο όρος «πατριωτισμός» μπαίνει σε εισαγωγικά.

Αυτό καταμαρτυρεί ο τίτλος και αυτό επιβεβαιώνεται από μια άλλη τοποθέτηση που κάνει ο Χρήστος Λιάσκος που λέει τα εξής: «Πραγματικά, δεν υπάρχει τρόπος να δούμε τα πράγματα από αριστερή οπτική γωνία, παρά μόνο με την προϋπόθεση πως μεροληπτούμε, πως προσανατολιζόμαστε δηλαδή με βάση το ταξικό κριτήριο. Τι σημαίνει όμως αυτό; Το κυριότερο είναι πως δεν κάνουμε πολιτική με όρους εθνικού ακροατηρίου, πως δεν υποκύπτουμε δηλαδή, στην ιδέα πως υπάρχουν υποθέσεις υπέρτερες αυτής του ταξικού αγώνα και της, μέσω αυτού, κοινωνικής απελευθέρωσης. Εκεί που ο αντίπαλος εμμένει στο αρραγές, το όμαιμο και το κοινό συμφέρον, εμείς βλέπουμε ασυμφιλίωτες αντιπαλότητες». Όλα αυτά σημαίνουν απλά ότι όποιος είναι υπερ της ταξικής πάλης πρέπει υποχρεωτικά να είναι εναντίον του έθνους.

Επειδή και οι απλές έννοιες χρειάζονται για ορισμένους αδαείς αποκρυπτογράφηση θα μεταφράσω αυτά που θέλει να τονίσει ο αρθρογράφος, ταυτίζοντας τα λεγόμενά του με αυτά που είχε πει ένας από τους κύριους εκφραστές της εθνομηδενιστικής ιδεολογίας ο Γιάννης Μηλιός, ο οποίος διεκδικεί μαζί με τους ομοϊδεάτες του την ιδεολογική ηγεμονία στον ΣΥΡΙΖΑ -ΕΚΜ και ό οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ είχε ισχυριστεί μαζί με κάποιους άλλους ομοϊδεάτες του ότι  «Οι ‘εμμονές περί έθνους’ είναι εντελώς – μα εντελώς (και δίχως περιστροφές) – ασυμβίβαστες με την μαρξιστική και την εν γένει ταξική θεώρηση της ιστορίας…».[3]

Και μιας και μιλάμε για τον Γιάννη Μηλιό, θα τονίσω ότι τον θεωρώ μαζί με την ομάδα του περιοδικού «Θέσεις», τον κύριο εκφραστή της κυρίαρχης ιδεολογίας του ΣΥΡΙΖΑ – ΕΚΜ.[4] Για το λόγο αυτό αφήνω τον Χρήστο Λιάσκο στους εθνομηδενιστικούς προβληματισμούς του και επανέρχομαι στην αντιπαράθεσή μου με απόψεις του Γιάννη Μηλιού, που καλό είναι να γίνουν συνείδηση στην κοινή γνώμη και κυρίως στα στελέχη και μέλη του ΣΥΡΙΖΑ – ΕΚΜ. Η σύγχυση και η παραπληροφόρηση ποτέ δεν κάνει καλό. Το ξεκαθάρισμα των εννοιών αποτελεί πρωταρχικό καθήκον για κάποιον που έχει απαιτήσεις επιστημονικής ακρίβειας. Τουλάχιστον ο Γιάννης Μηλιός, εκτός από το ολίσθημα που κάνει για λόγους ιδεοληψίας ή προπαγάνδας -όπως ισχυρίζομαι εγώ τουλάχιστον – να ταυτίζει κι αυτός αυθαίρετα τον πατριωτισμό με τον εθνικισμό για να τον διαβάλει, χωρίς πειστικά επιχειρήματα, είναι κατά άλλα ειλικρινής στις απόψεις του και δεν τις κρύβει.

Όμως θα πρέπει να τις δούμε και να τις αποκρυπτογραφήσουμε, γιατί για τον πολύ, μη εξοικειωμένο κόσμο σε τέτοιες έννοιες, τα πράγματα δεν είναι απλά και δημιουργούν, πέρα από προθέσεις, σύγχυση. Read more…

Έθνος – κράτος και ταξική πάλη 1

Ιούνιος 20th, 2013 Comments off

Γεωπολιτική πραγματικότητα και ιδεολογικά προτάγματα

Διάλογος και αντίλογος με τον Λουκά Αξελό

Γράφει ο Παναγιώτης Κονδύλης, τον οποίο, «ειρήσθω εν παρόδω», αλλά και «εν οδώ», εκτιμώ τα μέγιστα:

«Όποιος δεν θέλει να συγχέει τις ευχές του με την πραγματικότητα, οφείλει να διαπιστώσει ότι, όσο κι αν αυτό φαίνεται λυπηρό για τις προοπτικές της παγκόσμιας κοινωνίας, το έθνος ως βασική μονάδα πολιτικής συνομάδωσης και συνεπώς η επιβίωσή του ως εγγύηση της φυσικής και πολιτικοκοινωνικής επιβίωσης συγκεκριμένων ανθρώπων διόλου δεν έχουν πρακτικά ξεπεραστεί, ούτε σε ευρωπαϊκό, ούτε σε παγκόσμιο επίπεδο… Η συγχώνευση της πολιτικής με την οικονομία δεν σημαίνει κατάργηση της πολιτικής και μάλιστα της εθνικής πολιτικής, παρά προκαλεί μια ολοένα και στενότερη σύνδεση ανάμεσα σε οικονομική και εθνική επιτυχία ή αποτυχία».[1]

Και προσθέτει:

«Η εθνική στρατηγική δεν είναι ούτε “δεξιά” ούτε “αριστερή”, ούτε “εθνικιστική”, ούτε “διεθνιστική”. Είναι τα πάντα, ανάλογα με τις επιταγές της συγκεκριμένης περίστασης. Αλίμονο στη χώρα και στην πολιτική της ηγεσία, αν ερμηνεύει τη συγκεκριμένη κατάσταση με “δεξιές” ή “αριστερές” προτιμήσεις».[2]

Να πω όμως και κάτι δικό μου, που προέρχεται κι αυτό όχι από μένα αλλά από τον Μαρξ και τον Ένγκελς, δηλαδή το ασπάζομαι, άρα είναι και δικό μου, Ό,τι ίσχυε χθες δε σημαίνει ότι ισχύει και σήμερα:

«Έχουμε πάντα συνείδηση ότι οι γνώσεις που αποκτούμε είναι αναγκαστικά περιορισμένες, ό,τι καθορίζονται απ’ τις συνθήκες , όπου τις αποκτήσαμε».[3] Η αλήθεια για τους γενάρχες του μαρξισμού φαίνεται ότι ήταν διαλεκτική, δηλαδή δεν είχαν διαχρονική αξία. Για το λόγο αυτό προσθέτει ο Ένγκελς: «Η αλήθεια βρισκόταν τώρα στο ίδιο το προτσές της γνώσης, στη μακρόχρονη ιστορική εξέλιξη της επιστήμης που από τις κατώτερες βαθμίδες της γνώσης ανεβαίνει διαρκώς σε ανώτερες, χωρίς όμως ποτέ να φτάσει στην ανακάλυψη μιας λεγόμενης απόλυτης αλήθειας σε σημείο που να μη μπορεί να προχωρήσει πιο πέρα».[4]

 



[1] Παναγιώτης Κονδύλης, Πλανητική πολιτική μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, εκδ. «Θεμέλιο», Αθήνα, σ. 165.

[2] Παναγιώτης Κονδύλης, Από τον 20ο στον 21ο αιώνα, εκδ. «Θεμέλιο», Αθήνα 1998, σ. 185.

 [3] Φρίντριχ Ένγκελς, Ο Λουδοβίκος Φόυερμπαχ και το τέλος της κλασικής γερμανικής φιλοσοφίας, , στο Καρλ Μαρξ – Φρίντριχ Ένγκελς, Διαλεχτά έργα, τόμ. ΙΙ, , εκδοτικό της Κεντρικής Επτροπής του ΚΚΕ, 1951, σ. 449.

[4] Ό.π. σ. 418 -419.